آموزش وردپرس طراحی سایت بدون برنامه نویسی دانلود قالب وردپرس قالب رایگان وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس قالب سارا
خانه » یادداشت سردبیر » تا چه زمانی بازار محصولات کشاورزی از نوسانات نرخ ارز تأثیر می­پذیرد؟

تا چه زمانی بازار محصولات کشاورزی از نوسانات نرخ ارز تأثیر می­پذیرد؟

تا چه زمانی بازار محصولات کشاورزی از نوسانات نرخ ارز تأثیر می­پذیرد؟

محمودرضا روزبان

تحولات اخیر در بخش ارز و افزایش نرخ آن طی دو سال اخیر، مشکلات عدیده­ای را در بخش‌های مختلف اقتصادی کشور از جمله بخش کشاورزی ایجاد نموده، و موجبات افزایش قیمت بسیاری از کالاهای اساسی از جمله کالاهای کشاورزی را پدید آورده است.

این قبیل کالاها به دو شکل از نوسانات نرخ ارز تاثیر می‌پذیرند: (1) درصد وابستگی مصرف داخلی به واردات کالاها؛ (2) درجه وابستگی به واردات نهاده‌های بخش تولید داخل این محصولات. به طور دقیق‌تر و به عنوان یک مثال موردی می‌توان ابتدا به وابستگی وارداتی کود شیمیایی و سموم دفع آفات و بیماری­ها به‌عنوان دو نهاده مهم در تولید محصولات کشاورزی اشاره کرد.

طبق آمارهای وزارت جهاد کشاورزی، سهم کودهای شیمیایی از مجموع نهاده­های تولید، حدود 37 درصد و برای سموم دفع آفات و بیماری­های گیاهی، 12 درصد می‌باشد که البته در محصولات مختلف، تا حدودی متفاوت است. با این وصف، در صورت افزایش نرخ ارز تنها بایستی به میزان سهم هر یک از این نهاده­ها در تولید، به قیمت محصولات کشاورزی افزوده شود. در واقع، ‌سهم پایین دو نهاده از هزینه‌های تولید محصولات کشاورزی و ضریب وابستگی نه چندان بالای تولید هر یک به نهاده‌های وارداتی باعث می‌شود تا آثار نوسانات ارزی به نحو شدید فرصت ورود در قیمت این محصولات را نداشته باشد. اما چرا هنگام بروز شوک‌های ارزی، قیمت برخی محصولات کشاورزی مثل روغن­های نباتی، برنج و میوه­های وارداتی در بازار دچار افزایش شدید می‌شود؟ پاسخ به این پرسش را می‌باید در وابستگی بازار به واردات این محصولات جستجو کرد.

به عبارت دیگر، افزایش قیمت­ها متناسب با افزایش نرخ ارز در محصولاتی مشهود است که از طریق واردات، تأمین می­شوند. البته نبایستی تنها آثار مستقیم افزایش نرخ ارز را در محاسبه قیمت نهایی محصولات وارداتی در نظر گرفت بلکه آثار غیر مستقیم آن بر کلیه عوامل تولید از جمله قیمت زمین، حمل و نقل، مزد کارگر و …. را نیز بایستی در محاسبات شرکت دارد. در واقع می‌توان به نقش سایر عوامل جانبی که در تولید نقش دارند مانند انرژی، ‌سوخت و حمل‌ونقل نیز اشاره نمود که موجب افزایش قیمت می‌شوند. موارد ذکر شده، جملگی ملاحظاتی هستند که در هنگام تحلیل کارکردهای ابزارهای تنظیم بازار و دلایل افزایش قیمت هر یک از کالاها باید مورد توجه قرار گیرد.

با این تفاسیر، اهمیت خودکفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی بویژه در شرایط محدودیت منابع ارزی، بیش از پیش مشخص می­شود. محصولاتی که وجود آنها نه تنها از نظر تأمین نیاز داخلی بلکه از منظر امنیت ملی قابل تأمل هستند. در این خصوص در مجال ­های دیگر بیشتر خواهیم نوشت.

theme